Przejdź do treści

Aktualizacja w dniu 23.09.2026 – Świadczenia na dziecko z niepełnosprawnością do 16 roku życia

cze 29, 2023 | Ogólne, Socjalno - bytowy

Stosy monet ułożone od najniższego do najwyższego

Jakie świadczenia mogę liczyć opiekując się dzieckiem do 16 roku życia, które jest zaliczone do osób z niepełnosprawnościami?

Aby otrzymać świadczenia związane z niepełnosprawnością dziecka, konieczne jest w pierwszej kolejności udokumentowanie tego stanu przez uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka.

Świadczenie pielęgnacyjne

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem z niepełnosprawnością do ukończenia przez nie 18. roku życia.

Od 1 stycznia 2024 r. jedną z najważniejszych zmian jest możliwość łączenia pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową. Opiekun nie musi już rezygnować z pracy, aby zachować prawo do świadczenia.

 W 2026 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 3386 zł miesięcznie

Świadczenie przysługuje między innymi:

  • matce albo ojcu dziecka;
  • opiekunowi faktycznemu dziecka;
  • rodzinnie zastępczej;
  • osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjnych, w tym małżonkom;
  • osobie prowadzący rodzinny dom dziecka;
  • dyrektorowi placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

Warunkiem uzyskania świadczenia jest posiadanie przez dziecko ważnego orzeczenia o niepełnosprawności zawierającego wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki oraz stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji (w orzeczeniu wskazania „wymaga” w punktach 7 i 8) albo orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Osoby korzystające ze świadczenia na starych zasadach

 Osoby, którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało przyznane na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., korzystają z ochrony praw nabytych. Mogą nadal pobierać świadczenie na dotychczasowych zasadach, pod warunkiem zachowania ciągłości orzeczenia o niepełnosprawności i terminowego składania wniosków o wydanie kolejnego orzeczenia.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 28 listopada 2003 o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208.).
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1340).
  • Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 października 2025 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w 2026 r.

Zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł miesięcznie przysługuje m.in. dziecku z niepełnosprawnością do 16 roku życia. Obejmuje także osobę do 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje:

  • dziecku z niepełnosprawnością;
  • osobie z orzeczeniem o znacznej niepełnosprawności w wieku powyżej 16. roku życia;
  • osobie z niepełnosprawnością w wieku powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przez ukończeniem 21. roku życia;
  • seniorom, osobom starszym, którzy ukończyli 75. rok życia.

Zasiłek pielęgnacyjny nie wlicza się do dochodu, świadczenie podobnie jak zasiłek rodzinny, nie jest traktowane jako dochód.

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostaje ustalone na czas nieokreślony, jednakże gdy orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, w tym przypadku prawo do pobierania zasiłku przysługuje do ostatniego dnia miesiąca ważności orzeczenia.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

  • osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
  • osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
  • jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie: Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych (Dz.U.2023.1340)

Warto pamiętać, że zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne to dwa różne świadczenia. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie z niepełnosprawnością, natomiast świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem związanym ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością.

Zasiłek rodzinny. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuj; , jest świadczeniem uzależnionym od dochodu rodziny.

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

  • 95,00 zł – na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;
  • 124,00 zł – na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia;
  • 135,00 zł – na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia.

Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:

  • 18 roku życia lub nauki w szkole (nie w szkole wyższej), jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia,
  • 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • zasiłek rodzinny przysługuje również osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia. Zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osoba ucząca się to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony.

Prawo do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli:

  • dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł miesięcznie,
  • w rodzinie, w której jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności dochód na osobę nie przekracza kwoty 764,00 zł miesięcznie.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:

  • dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
  • dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej;
  • osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
  • pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
  • osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany,
  • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
  • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
  • dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach;
  • członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Warto pamiętać, że pomimo wieloletnich postulatów organizacji społecznych kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego nie było od wielu lat waloryzowane. W praktyce oznacza to, że część rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami nie spełnia obecnie warunków dochodowych uprawniających do świadczenia.

Prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na czas trwania okresu zasiłkowego, tj. od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku.

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki pod warunkiem, że na dane dziecko jest ustalone prawo do zasiłku rodzinnego

Podstawa prawna:

Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka z niepełnosprawnością wynosi:

  • 150,00 zł na dziecko do ukończenia 5. roku życia,
  • 190,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 24. roku życia.

Przysługuje:

  • mamie albo tacie dziecka,
  • opiekunowi faktycznemu dziecka (tzn. osobie faktycznie się nim opiekującej, jeżeli wystąpiła do sądu rodzinnego o adopcję tego dziecka),
  • opiekunowi prawnemu dziecka,
  • osobie uczącej się, tzn. osobie pełnoletniej, która nie jest na utrzymaniu rodziców, ponieważ oboje nie żyją albo zobowiązani są do płacenia alimentów.

Dodatek przysługuje na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka a także osobie uczącej się:

  • do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności
  • powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podstawa prawna:

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego

Dodatek przysługuje raz w roku w wysokości 100,00 zł na częściowe pokrycie wydatków związanych z:

  • rozpoczęciem w szkole roku szkolnego
  • rozpoczęciem rocznego przygotowania przedszkolnego.

Podstawa prawna:

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania

Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:

  • 113,00 zł na zamieszkiwanie w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności
  • 69,00 zł na dojazdy z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadpodstawowej

Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.

Podstawa prawna:

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka

Wynosi 193,00 zł miesięcznie na dziecko, (maksymalnie386,00 zł na wszystkie dzieci).

W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.

Dodatek przysługuje gdy:

  • drugi z rodziców dziecka nie żyje
  • ojciec dziecka jest nieznany
  • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją.

Podstawa prawna:

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej

Wynosi 175,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Podstawa prawna:

Zasiłek dla opiekuna

 Od 1 stycznia 2024 r. zasiłek dla opiekuna nie jest przyznawany nowym osobom

Mogą go nadal pobierać wyłącznie osoby korzystające z ochrony praw nabytych. Świadczenie wynosi 620 zł miesięcznie i dotyczy osób, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w wyniku zmian przepisów obowiązujących od 1 lipca 2013 r. 

Podstawa prawna:

Świadczenie „Za życiem” przyznawane w przypadku urodzenia dziecka żywego, które ma nieuleczalną chorobę wywołującą zagrożenie życia albo nieodwracalne i ciężkie upośledzenie powstałe w okresie prenatalnym.

Jednorazowe świadczenie „Za życiem” z tytułu urodzenia się żywego dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu przysługuje jednorazowo w wysokości 4 000,00 zł na jedno dziecko, bez względu na dochód rodziny.

Wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. W przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka urodzonego od 01-02-2023 r. i objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego – w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia, nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Jednorazowe świadczenie przysługuje:

  • matce lub ojcu dziecka
  • opiekunowi faktycznemu dziecka (osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka)
  • opiekunowi prawnemu dziecka.

Jednorazowe świadczenie „Za życiem” przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.

Warunek pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu nie dotyczy osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r.o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” Dz.U.2024.1829 t.j.

Dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego (informacje udzielają na bieżąco jednostki realizujące zadania PFRON: PCPR / MOPS / MOPR)

Zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, ortopedyczny oraz środki pomocnicze ( m.in. pieluchy, aparaty słuchowe czy okulary, kule, obuwie ortopedyczne, wózki inwalidzkie, materace przeciwodleżynowe. Informacji udziela PFRON.

Dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych. np. zakupu podnośnika jezdnego, montażu podnośnika sufitowego. Informacji udziela: (PCPR, MOPR, MOPS, GOPS, oraz MGOPS )

Warto zapamiętać

Podstawowym warunkiem uzyskania większości świadczeń związanych z niepełnosprawnością dziecka jest posiadanie aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności. Poszczególne świadczenia różnią się jednak warunkami przyznania, wysokością oraz kryteriami dochodowymi. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, które formy wsparcia przysługują konkretnej rodzinie oraz jakie dokumenty będą wymagane do ich uzyskania.